Theater

Een theater is een sfeervolle omgeving waarin acteurs en actrices samen een voorstelling spelen voor publiek. Het is afhankelijk van het theater, maar vaak komen verschillende onderdelen uit de culturele wereld tegelijk naar voren. Je kunt daarbij denken aan een combinatie van muziek en toneel. Alles wat hier mee samenhangt is te vinden in een theater.

Moderne theaters trekken een breed publiek en beschikken ook over een gevarieerd aanbod. Eén daarvan is Drama, waarbij de acteurs het publiek willen meeslepen in een (vaak) fictioneel verhaal, met veel wisselingen in stemming. Een muzikaal theater richt zich op opvoeringen van groepen, welke gebruik maken van dans, muziek en gesproken dialogen. Het thema humor zie je in theatervoorstellingen van cabaretiers. Tragedie is één van de oudste vormen van theater en dit is nog steeds een vaak geziene voorstelling.

De oorsprong van theater
Om te bepalen hoe theater tot stand is gekomen moeten we terug naar het oude Griekenland. De Griekse bevolking, die zich al vroeg ontwikkelde tot een beschaving, hechtte sterk waarde aan het gesproken woord. Bekende filosofen hadden meer met het gesproken woord, dan met het woord op geschrift. Al meer dan 500 jaar voor Christus ontstonden daarop vormen van theater in het Griekse Rijk. Het verhaal gaat dat theater vooral werd voorgedragen aan de Griekse stammen rondom Athene. De eerste bekende theatervoorstellingen richtten zich vooral op drama, tragedie en comedy/satire.

De theaters waarin de eerste voorstellingen werden gegeven hadden een bredere rol binnen de samenleving. Binnen de muren van het theater vonden onder meer ook politiek, religieuze rituelen en festivals plaats. De eerste theaters waarop hedendaags veel Westerse theaters zijn gebaseerd, waren te vinden in Athene en de omgeving. Inwoners van Athene zagen een bijdrage aan de eerder genoemde theatervormen als een belangrijk onderdeel van hun burgerschap.

Theatervoorstellingen in het oude Athene vonden plaats rond de vieringen en festiviteiten van Dionysus, een bekende Griekse God die staat voor wijn en vruchtbaarheid. Openluchttheater Dionysus is vernoemd naar deze God en is vandaag de dag nog in grote delen te bezichtigen. Een interessant onderdeel van de theatervoorstellingen rondom de rituelen die hoorden bij Dionysus was Satyr play. Satyr is bekend als één van de bekende troepen van Dionysus, die de uitstraling van een geit heeft en vrijwel altijd beschikt over een erectie. De voorstelling was dat ook seksistischer en had een walm van dronkenschap.

Typisch Grieks theater
Voorstellingen in het Griekse theater maakten altijd gebruik van veel non-verbale elementen. Een belangrijk onderdeel hiervan waren de kostuums en maskers. Maskers werden in het Griekse theater gebruikt ter verering van de Griekse God Dionysus, grotendeels omtrent festiviteiten en rituelen. Bewijs hiervan is te vinden in vaasschilderingen. De maskers werden gemaakt van organische stoffen en opgedragen aan het altaar van Dionysus na de voorstelling.

De maskers die werden gebruikt in het Griekse theater hadden de vorm van een helm, waardoor het hele gezicht en de hals bedekt werden. In het masker zaten kleine gaten voor de ogen en mond en bovenop zat een pruik. De maskers waren dermate goed beschilderd, dat het publiek vanaf de tribunes weinig tot geen verschil zag tussen realiteit en mythe. De acteurs konden hun masker zo goed in hun gezicht laten verdwijnen, dat ze optimaal konden opgaan in het rollenspel.

De maskers van acteurs in een theatervoorstelling hadden als grote voordeel dat ze goede gezichtsuitdrukkingen hadden. Een boos personage kon zo een boos masker op, terwijl een grappig karakter een lachend masker op kreeg. Op die manier kon het publiek van behoorlijke afstand toch de gemoedstoestand van elk personage zien.

Het kostuum
Een kostuum binnen een tragedie in de Griekse oudheid werd voorzien van duidelijke kenmerken. Acteurs met de belangrijkste rol werden voorzien van speciale laarzen, waardoor ze groter werden dan alle andere acteurs. Vrouwelijke rollen werden nog voorzien van hout onder hun outfit, zodat de borsten duidelijk zichtbaar waren. Wellicht dat hier ook de uitspraak ‘’Een flinke bos hout voor de deur’’ wegkomt. Vrouwelijke rollen werden overigens in eerste instantie altijd gespeeld door mannen.

De bekendste kostuums die acteurs aankregen waren de toga’s, bekend uit menig film. Ook chlaina’s waren populair, dit waren iets grotere lakens. De schoenen van de Griekse acteurs staan bekend als cothurnus, dit zijn het langere type sandalen tot net onder knie. De gedragen kostuums gaf het publiek direct een indruk van de personage; gender, leeftijd, sociale status en meer.

De verschillende elementen van theater
Het eerste element dat in elke theatervoorstelling terugkomt is het ontstaan van een script, het schrijven van een scenario en tot slot het plan voor de uitvoering. Op deze bouwstenen bouwt de scenarioschrijver zijn voorstelling en creëert daarmee een domein om vanuit te werken. Wat volgt is het proces, waarin creatieve ingevingen worden ingepast in het script. Dit gebeurt vaak tijdens het repetitie-gedeelte, waarbij geniale ingevingen vaak het verschil maken. Binnen dit onderdeel werken alle groepen samen; de regisseur, de theatergroep, de mensen van licht en geluid, noem maar op.

Na de fase van ‘het proces’ is het product af. Dit is het eindresultaat van alle samenwerkende groepen mensen. Vervolgens zal het resultaat worden getoond aan het publiek. Het publiek neemt een speciale rol in, omdat zonder publiek de theatervoorstelling niet kan bestaan en het bepaalt dus het bestaansrecht van de voorstelling. Omdat alles live is, zowel publiek als de theatergroep, is de belevenis realistischer en des te interessanter.

Het Drama
Drama is één van de meest populaire thema’s van een theatervoorstelling. Elk stuk van een dergelijke theatervoorstelling beschikt over vaste onderdelen. Het onderwerp wordt eerst gekozen en daarbij de manier om dit naar voren te laten komen. Dit kan duidelijk worden in de titel, maar ook worden uitgewerkt in de voorstelling, waardoor het publiek eerst moet kijken of zelf onderzoek moet doen.

Om vervolgens het thema te versterken moet eenheid zijn in de uitvoering. Losstaande acties moeten binnen het Drama naadloos op elkaar aansluiten, zodat het patroon zichtbaar is. Hierin spelen ook de karakters een rol, die elk een unieke identiteit krijgen; gender, leeftijd en andere eigenschappen. Ook speelt de taal van de theatervoorstelling een grote rol, wil je internationale allure, dan is Engels een veilige keuze. Overigens komen Italianen vaak weg met een theatervoorstelling in eigen taal, je weet waarschijnlijk wel waarom.

Tot slot zijn de muziek en het spektakel zelf van groot belang voor het Drama. Muziek kan binnen een voorstelling sterk verschillen om zo meerdere zintuigen en emoties te prikkelen bij het publiek. Bij het spektakel zijn alle mensen binnen de theatergroep van groot belang, dus ook de personen die gaan over licht en geluid. Daarom trekken vaak complete theatergroepen over de hele wereld, wanneer deze gewend zijn met elkaar te spelen.